Top
Word je creatiever wanneer je alcohol drinkt? - Irene van Krieken
fade
4452
post-template-default,single,single-post,postid-4452,single-format-standard,eltd-core-1.1.1,flow-ver-1.3.7,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-vertical,eltd-sticky-header-on-scroll-up,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-dropdown-slide-from-top,eltd-dark-header,eltd-header-style-on-scroll,wpb-js-composer js-comp-ver-5.2.1,vc_responsive

Word je creatiever wanneer je alcohol drinkt?

Om tot creativiteit te komen, moet er in het brein een hoop gebeuren. Dick Swaab (2016) legt in ‘Ons creatieve brein’ uit hoe complex de hersenen en het creatieve proces zijn en waarom sommige mensen tot briljante creatieve resultaten in staat zijn. Het brein werkt echter niet alleen in positieve zin mee; psychologische processen kunnen ons ook afremmen, waardoor we minder zelfvertrouwen hebben of te maken krijgen met een (vaak niet al te vriendelijke) interne criticus. Aangezien alcohol er om bekend staat dat het remmingen kan wegnemen, lijkt het misschien niet zo’n gek idee om je letterlijk moed in te drinken voor je begint aan je volgende creatieve actie. Daarbij is er sprake van een grote hoeveelheid kunstenaars die bekend staat om hun overmatige alcohol- of drugsgebruik. Van Mozart wordt vermoed dat hij veel dronk, Jackson Pollock was alcoholist en ook Modigliani maakte veelvuldig gebruik van zowel drugs als drank. Dat roept dan toch die vraag op: word je creatiever wanneer je alcohol drinkt?

 

Natuurlijk wist ik dat het
Ooit eens fout zou gaan
Maar dan zag ik me al zitten
Rode wijn en volle maan
In de ene hand een pen
En in de andere een glas
En dan heel mooi zitten dichten
Hoe droevig het wel was

“Mis ik jou” – Paul de Munnik

 

 

Dat geldt in elk geval niet voor iedereen

 

Swaab (2016) haalt in zijn boek een onderzoek aan van beeldend kunstenaar Bryony Kimmings, die onder toezicht zeven dagen lang in dronkenschap verkeerde om te onderzoeken of dat haar creatiever maakte. Dat bleek zo te zijn, maar bij herhaling van het experiment door anderen bleek dat voor lang niet iedereen te gelden. Bijkomende teleurstelling was dat sommige mensen tijdens het onderzoek vooral zelf dáchten dat ze zeer creatief waren geweest, wat tegen bleek te vallen toen de alcohol eenmaal was uitgewerkt.

 

 

Toch wat hoop

 

Een ander onderzoek geeft toch wat hoop aan liefhebbers van een glaasje alcohol op zijn tijd: onderzoekers aan de Universiteit van Illinois Chicago ontdekten dat mensen met een ‘blood alcohol level’ van .075 procent gemiddeld beter presteerden bij het uitvoeren van creatieve taken dan de nuchtere controlegroep (Jarosz, Colflesh & Wiley, 2012). Een slimme ondernemer speelde hier overigens handig op in (of hij zelf bij het bedenken van het idee onder invloed was is niet bekend) en ontwikkelde ‘The Problem Solver’. Dit nieuwe biermerk laat op het label zien hoe veel je ervan moet drinken om tot de perfecte ‘intoxication’ te komen. Wanneer jij denkt dat je halverwege het flesje kunt stoppen, zou ik het zeker proberen. Niet stiekem de rest ook opdrinken, want hetzelfde onderzoek laat zien dat meer drinken geen positief effect meer heeft.

 

 

 

Met mate dus

 

Onderzoeken lijken over het algemeen aan te tonen dat alleen een klein beetje alcohol positief effect heeft op creativiteit. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat het gebruik van alcohol niet in alle fases van het creatieve proces helpt. In de laatste fase, het kritisch nalopen van het eindresultaat, heeft het zelfs een negatief effect (Runco & Pritzer, 1999).

 

 

Een glas water is ook prima (als je er maar in gelooft)

 

De gedachte dat het drinken van alcohol leidt tot verhoogde creativiteit is zo hardnekkig, dat zelfs mensen die in een experiment denken dat ze alcohol gedronken hebben (maar in werkelijkheid een placebo hebben gekregen) creatiever werden (Runco & Pritzer, 1999). Als je er maar genoeg in gelooft, kun je blijkbaar gewoon heel gezond water drinken en toch uitermate creatief zijn.

 

 

De disclaimer

 

Ben je nog niet overtuigd en wil je het toch eens proberen? Doe het met mate: er is voor zover ik weet geen enkel onderzoek dat aantoont dat overmatig alcoholgebruik leidt tot creativiteit en bovendien: zowel Mozart, Pollock als Modigilani werden niet ouder dan 45.

 

Voor de zekerheid: tijdens het schrijven van dit blog heb ik alleen een pot thee en een rol dropjes als stimulerende middelen gebruikt.

 

Bronnen:

  • Dreu, C. de. & Sligte, D. (2016). Creativiteit krijg je niet voor niks. De psychologie van creativiteit in werk en wetenschap. Assen: Koninklijke Van Gorcum.
  • Jarosz, A.F., Colflesh, G.J.H, Wiley, J. (2012). Uncorking the muse: Alcohol intoxication facilitates creative problem solving. Consciousness and Cognition, 21, 487–493.
  • Runco, M.A. & Pritzer, S.R. (1999). Encyclopedia of Creativity. San Diego CA: Academic Press.
  • Swaab, D. (2016). Ons creatieve brein. Hoe mens en wereld elkaar maken. Amsterdam / Antwerpen: Atlas Contact. 

 

Elke maand wat inspiratie ontvangen op het gebied van kunst en creativiteit? Sluit je dan aan bij mijn mailinglist!

No Comments

Post a Comment