Top
De Pont Ann Veronica Janssens

Te zien in Museum De Pont: Ann Veronica Janssens

In de terugblik op 2018 had ik aangekondigd dat ik erg mijn best ging doen om in 2019 meer musea te bezoeken dan afgelopen jaar. In de kerstvakantie besloot ik dat voornemen maar meteen ten uitvoer te brengen. Ik bezocht twee musea op één dag: het Textielmuseum in Tilburg (daarover in een later blog meer) en Museum De Pont, eveneens in Tilburg. De reden dat ik naar De Pont ging, was vooral de expositie van Ann Veronica Janssens (1956). Ann Veronica Janssens is een Britse kunstenares, die vooral werkt met licht, ruimte en kleur. 

 

 

De Pont

 

Ten eerste: wat een heerlijk museum. De Pont is gespecialiseerd in hedendaagse kunst en bevindt zich in een voormalige wolspinnerij. Het gebouw zelf is al de moeite waard en bestaat uit ruimtes van uiteenlopend formaat: van hele kleine kamertjes tot grote zalen. En wat een ruimte. Het was tijdens de kerstvakantie niet bepaald rustig, maar de verschillende exposities zijn heel ruim opgezet, zodat je elkaar eigenlijk nooit in de weg staat. Je kunt goed afstand nemen van de kunstwerken en heen en weer lopen, wat goed van pas komt bij het werk van Ann Veronica Janssens.

 

 

De mistkubus

 

In het midden van een van de twee ruimtes staat het hoogtepunt van de expositie: de mistkubus. Aan de buitenkant is er weinig te zien: gewoon een vierkante ruimte in een zaal. Daarnaast staat een keurig hekje waar je in de rij moet staan, want om het werk optimaal te kunnen ervaren, mogen er maximaal vijf mensen tegelijk in de kubus. Vooraf krijg je instructies mee, bijvoorbeeld over ‘wat als je er uit wil maar je kan de deur niet vinden’. Daarnaast krijg je de waarschuwing vooral niets te verliezen onderweg. Je vindt het in de mist namelijk moeilijk terug en pas aan het eind van de dag wordt de ruimte leeggepompt. Ik heb een kleine tien minuten moeten wachten in de rij en eigenlijk was dat wel leuk Het gaf even de gelegenheid om even met medebezoekers te praten en te horen wat hun verwachtingen waren.

 

 

Don’t panic

 

Ik was vooraf een beetje zenuwachtig, omdat de omschrijving van de kubus me deed denken aan een museumbezoek aan het MuZIEum in Nijmegen jaren geleden. Daar kun je onder leiding van een blinde of slechtziende gids een rondleiding doen in het donker. Niet een beetje donker, maar je-ziet-helemaal-niks-donker. Een uur lang word je rondgeleid door een ruimte waarin een huis, een straat, de markt en een café worden nagebootst. Daar ontdek je hoe vaak je normaal vertrouwt op je zicht en hoe lastig hele gewone activiteiten worden wanneer je niets ziet. Ik viel bijna om toen ik overstapte van straatstenen op een onverharde ondergrond (mos?). Je ervaart ook hoe beangstigend het geluid van een auto die vlak langs je rijdt, kan zijn. Het MuZIEum is een enorme aanrader, maar ik moest in het begin echt paniekgevoelens onderdrukken. Een van de andere bezoekers van de groep haakte na een paar minuten af omdat ze niet tegen het donker kon. Ik was heel benieuwd hoe dat zich zou verhouden tot deze ervaring.

 

 

De mist

 

Terug naar de mistkubus. Om de mist binnen de kubus te houden (en te voorkomen dat het rookalarm afgaat, aldus een museummedewerker) moet je eerst door een sluis. Eenmaal in de kubus zie je echt alleen maar kleur. Een hele rare gewaarwording. Ik had de kubus gezien van de buitenkant en wist hoe groot hij was, maar dat was ik acuut vergeten toen ik binnen stond. Het had de grootte van een voetbalveld kunnen hebben wat mij betreft. En er waren toch andere mensen? Maar waar zijn die dan gebleven? Ik bleef in eerste instantie een beetje verbluft staan en schuifelde daarna voetje voor voetje de ruimte in. Vaag hoor je andere mensen praten, maar je ziet nog steeds niets anders dan kleur. Zie het filmpje voor een indruk.

 

 

 

Ik merkte dat ik me met al mijn zintuigen probeerde te oriënteren. Ik had de neiging om mijn armen beschermend voor me te houden en was heel erg gefocust op geluid. Dat bestond vooral uit gefluister van medebezoekers en af en toe een opgelucht “o hier is de deur” of een giechelend “o die muur was er eerder dan ik dacht”. De ervaring is niet helemaal te vergelijken met de rondleiding in het MuZIEum. In de kubus kun je in elk geval jezelf zien en als ze dichtbij komen, silhouetten van medebezoekers, maar de kubus is op zijn eigen manier verbluffend.

 

 

De nabeschouwing

 

Als je er via de sluis weer uitkomt, voel je je een beetje alsof je in bad geweest bent. Ik moest het even laten bezinken. Ik geloof dat wat ik het meest bijzonder vind, is dat het werk eigenlijk ‘niets’ is. Niet tastbaar, niet te horen, er is geen sprake van echte ‘beelden’. Door de ervaring van de kijker wordt het ‘niets’ ‘iets’. Ik ben heel benieuwd hoe andere mensen het beleven, wat de verschillen zijn in ervaring.

 

 

De tentoonstelling

 

De tentoonstelling is meer dan alleen de mistkubus. Ann Veronica Janssens speelt in al haar werk vooral met licht, vorm en ruimte. Met zand, water en licht, maar ook door middel van lampen of gebruik makend van filmbeelden, zoals ‘Scrub Colour 2’. Dit is een film vol stroboscopische effecten die je kijkt in een donkere ruimte.

 

 

Deze film doet weer denken aan de tentoonstelling ‘100 jaar kinetische kunst‘ in De Kunsthal Rotterdam, die – ik zeg het nog één keer – ook een grote aanrader is.

 

De expositie van Ann Veronica Janssens is nog te bezoeken tot 31 maart 2019 in Museum De Pont in Tilburg.

 

Elke maand wat inspiratie ontvangen op het gebied van kunst en creativiteit? Sluit je dan aan bij mijn mailinglist!

 

 

No Comments

Post a Comment