Top

Change the System en Academy of Tal R

Als verlaat verjaardagscadeau werd ik door mijn broer uitgenodigd om samen een museum te bezoeken. Van alle keuzes die we hadden, kwamen we dicht bij huis uit: het Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Ik kom er niet zo vaak, omdat ik de sfeer in het museum niet zo fijn vind: groot, onoverzichtelijk en een beetje kil. De reden dat we nu toch bij het Boijmans terechtkwamen was ‘Change the System’, een expositie met werken van ruim 50 kunstenaars en ontwerpers die de wereld (stap voor stap of in grote sprongen) willen verbeteren. De één doet dat door middel van concrete ideeën en experimenten, de ander heeft als doel om een gesprek op gang te brengen: een verandering in denkwijze te bewerkstelligen. Het gaat niet in alle gevallen over ‘kunst’ in de klassieke zin, maar vooral over creativiteit: het inzetten van nieuwe ideeën om bij te dragen aan de oplossing van maatschappelijke problemen.

 

 

Ocean Clean Up

Waarschijnlijk het bekendste idee dat aan bod komt, is  ‘The Ocean Cleanup‘ van de jonge Nederlandse uitvinder en milieuactivist Boyan Slat. Hij ontwikkelde een installatie van drijvende ‘armen’ die gebruikt kan worden om het plastic dat op zee drijft, op te vangen en te verwijderen. Het bleef niet bij een idee: dankzij crowdfunding kan in 2018 in de Pacific gestart worden met schoonmaken.

 

Zandglas

Een ander idee dat ons allebei aansprak, was ‘Zandglas‘ van AterlierNL. Omdat het type zand dat traditioneel gebruikt wordt om glas te maken niet oneindig is, zoekt AtelierNL naar alternatieven. Ze experimenteren met zand uit allerlei verschillende gebieden (je kunt zelf bijdragen door een flesje zand van je lievelingsstrand aan te leveren) en tijdens de tentoonstelling is te zien wat dat voor verschillende kleuren en soorten glas oplevert. Centraal stond het ‘zandglas’: gemaakt van zand uit de Zandmotor. De Zandmotor zelf is ook een mooi voorbeeld van een creatieve oplossing voor een actueel probleem. In plaats van steeds op meerdere plekken zand te moeten storten, wordt gekeken of de zee zelf in staat is om het zand dat op één plek gestort is (een schiereiland bij Kijkduin), te verspreiden. Zo zou de kust op een meer duurzame manier beschermd kunnen worden. (Kijk en dát leer je dus maar mooi wanneer je je broer – die zelf een verleden heeft in de ‘bagger’ zoals ze dat zo mooi noemen – meeneemt naar een museum.)

 

The Incredible Shrinking Man

Naast praktische oplossingen komen ook meer filosofische vraagstukken aan bod. Zo vraagt Arne Hendriks zich in ‘The Incredible Shrinking Man‘ af of we als steeds langer wordende maatschappij – broer (1.95) en ik (1.84) zijn daar mooie voorbeelden van – niet zouden moeten krimpen in plaats van groter moeten worden. Dat bedoelt hij op vrij letterlijke wijze: hij onderzoekt wat het voor gevolgen zou hebben wanneer mensen maar 50 cm lang zouden zijn. Wat zou dat voor winst op kunnen leveren? Minder ruimte, minder eten nodig… Zou de mensheid overtuigd kunnen worden van het voordeel? Want om iets te bereiken, moeten we het eerst wíllen bereiken.

 

Change the System: even resetten

Tussen alle ideeën was er één ervaring die me extra bij zal blijven. Halverwege de tentoonstelling is een houten, totaal donkere gang opgenomen. En dan ook écht aardedonker. Drie bochten en niet eens zo lang, je zou er op volle snelheid (en met het licht aan) in 10 seconden doorheen kunnen lopen. Het feit dat het zo donker is doet wel wat: je loopt voetje voor voetje, want wie weet zit er wel ergens een afstapje? Ergens realiseerde ik me wel dat dat waarschijnlijk niet zo zal zijn (lijkt me een uitermate slecht idee, of de EHBO-ers van het Boijmans moeten zich echt vervelen). Wat als je een tegenligger tegenkomt? Dat zullen we nooit weten, want die hebben we niet gezien (pun intended), maar aangezien je vooral op de tast loopt, was dat wellicht een interessante ontmoeting geweest. De tunnel is bedacht als ‘reset’ voor de museumbezoeker, wat ik een mooi klein idee vond tussen alle grote ideeën: rust voor je ogen. Ook een vorm van ‘change the system’.

 

Academy of Tal-R

Ik probeer in een museum altijd te bedenken op welke manier ik inspiratie kan putten uit wat ik gezien heb. Dat deed ik nu ook, en ik merkte dat ik niet meteen een vertaalslag kon maken. Het conceptuele van veel werken moet bij je passen en dat was vaak niet echt het geval. Mooi om je te kunnen verbazen over de ideeën van een ander, aan het denken gezet te worden, maar het vertalen richting mijn eigen werk is lastig. Die inspiratie werd me echter in de schoot geworpen toen we tijdens het dwalen door alle ruimtes een andere expositie tegenkwamen: ‘Academy of Tal R’. Tal R is een Deens-Israëlische kunstenaar die (hoera!) veel werkt met collagetechnieken. Zijn werk is kleurrijk en hij maakt gebruik van vrij eenvoudige vormen. Hoogtepunt vormen de vier grote collages met de naam ‘Adieu Interessant’: bijna letterlijk kleurexplosies gemaakt van allerlei verschillende materialen zoals papier en draad.

 

 

Aan de rand van de explosie zijn afbeeldingen te zien onderdeel geworden zijn van het geheel. Alleen wanneer je dichterbij komt, zie je alle variatie in het werk. Het kunnen verstoppen van kleine fragmenten in een groter geheel is wat ik leuk vind aan collagetechniek en zelf ook toepas. Zo vraag ik me af of er ooit iemand zo goed naar ‘Ongezien‘ gekeken heeft dat hij tussen alle serieuze teksten gevonden heeft welke groenten Nederlanders het meest eten…

 

Indien je een van de exposities wilt bekijken, moet je niet te lang wachten: ‘Change the System’ is nog tot 14 januari te zien, ‘Academy of Tal R’ kun je tot 21 januari bezoeken!

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.