Top
Net als vroeger (2): een goed voorbeeld?
fade
1175
post-template-default,single,single-post,postid-1175,single-format-standard,eltd-core-1.1.1,flow-ver-1.3.7,,eltd-smooth-page-transitions,ajax,eltd-blog-installed,page-template-blog-standard,eltd-header-vertical,eltd-sticky-header-on-scroll-up,eltd-default-mobile-header,eltd-sticky-up-mobile-header,eltd-dropdown-slide-from-top,eltd-dark-header,eltd-header-style-on-scroll,wpb-js-composer js-comp-ver-5.2.1,vc_responsive

Net als vroeger (2): een goed voorbeeld?

“Jij volgt niet echt het voorbeeld hè?” zei een collega. Ze keek enigszins twijfelend naar mijn doek. We volgden een workshop zelfportret schilderen en na afloop bespraken we het resultaat. Het viel nogal op dat er een stuk of 9 op z’n minst ongeveer realistische portretten hingen, en één duidelijk afwijkend portret. Ik had geprobeerd de opdracht wat abstracter te interpreteren en dat experiment was geëindigd in een nogal ‘expressionistische’, licht chaotische kleurexplosie.

 

Het voorbeeld volgen had ik inderdaad niet gedaan: het was niet echt in me opgekomen en bovendien wist ik vrij weinig over verhoudingen en kleuren mengen én heb ik gewoon veel te weinig geduld voor realistische schilderijen. Dat zinnetje van die collega hoorde ik in de jaren daarna vaker in allerlei varianten terug van medecursisten tijdens lessen en workshops:  van een verbaasd “o jij houdt je gewoon niet aan de opdracht?” tot een enigszins bestraffend “je mocht maar twee kleuren gebruiken hoor” als ik mezelf iets meer vrijheid had gegeven.

 

Terugdenkend aan mijn basisschoolcarrière zat die allergie voor voorbeelden er al vroeg in. Waar ik in de laagste groepen ongetwijfeld keurig meedeed met de plakwerkjes, was dat niet van hele lange duur. Zodra we wat meer ruimte kregen maar de juf wel een voorbeeld liet zien, was mijn eerste reactie “ja dat maak ik dan dus niet”. Want waarom zou je iets maken dat er al is en waarom zou je allemaal hetzelfde maken? Dat is toch niet logisch? Onbewust (want ik weet dit meer vanuit de verhalen van vroeger dan dat ik me het kan herinneren) interpreteerde ik de opdracht vaak nét een beetje anders.

 

Wat dan het ergste is dat je kan overkomen: een briljant idee hebben om er daarna achter te komen dat het voorbeeld van de juf precies hetzelfde is. Of, in iets modernere termen: een goed idee hebben en ontdekken dat Instagram al vol staat met dat goede idee. The horror.

 

Het voordeel van die manier van denken is dat je een bepaalde mate van creativiteit in je hebt, die helpt bij het ontwikkelen van goede ideeën. Het nadeel is dat het ook verlammend kan worden, vooral dankzij de eindeloze hoeveelheid inspiratie op internet. Inspiratie, ja, maar ook een heleboel voorbeelden die je dus niet meer zelf hoeft te maken, en dan ook nog eens van briljante kunstenaars. Er is al zoveel en het is al zoveel beter uitgevoerd dan dat je het zelf ooit zal kunnen, waarom zou je dan nog een poging doen?

 

Ik vraag me af wat er zou gebeuren wanneer je jezelf helemaal af zou kunnen sluiten van de buitenwereld, helemaal vanuit jezelf zou kunnen werken. Gewoon even iets tekenen, zoals ik ongetwijfeld deed toen ik in groep 5 zat en bovenstaande blije orka tekende. Who cares dat er al een heleboel andere mensen zijn geweest die een orka gemaakt hebben, en dat een golvend lijntje als waterlijn niet echt origineel is? Zou je dat gevoel terug kunnen krijgen? Is dat waar je uiteindelijk naar toe zou moeten werken? Makkelijk kan het niet zijn, want zoals zelfs Picasso zei: “It takes a long time to grow young”. Misschien moet ik die tekenboekjes van de basisschool nog eens doorbladeren, want je eigen kindertekeningen als voorbeeld nemen, dat kan nog net 😉

 

Sinds ik de laatste jaren meer bezig ben met het maken van collages, tekenen en schilderen, zie ik steeds meer parallellen met ‘vroeger-toen-ik-nog-jong-was’. Soms zit dat in de onderwerpkeus, maar vaak ook in de techniek of in het proces op zich. Daarom deze herfstvakantie een serie blogs met een hintje geschiedenis. Lees hier deel 1.

1 Comment
  • Pingback: Hoe een landschap maar geen landschap wilde worden

Op de hoogte blijven?

Wil je automatisch op de hoogte blijven van nieuwe updates? Laat dan je emailadres achter!